بیماری نوزموزیس

بیماری نوزموزیس

بیماری نوزموزیس

بیماری نوزموزیس یک بیماری مرتبط با دستگاه گوارش زنبور است که توسط یک عامل انگلی به نام نوزما آپیس  ایجاد می شود. میکروسپوریدیوم نوزما آپیس انگل زنبورهای عسل بالغ بوده که به سلول های اپیتلیال روده میانی حمله می کند.

این بیماری گسترش جهانی داشته لیکن با تشخیص کلنی های آلوده از طریق آزمایش زنبورها میتوان از انتشار عفونت به کلنی‌های غیر آلوده پیشگیری کرد. این انگل به بخش قدامی روده میانی حمله کرده و در عرض مدت کوتاهی تعداد زیادی اسپور تولید میکند.

عامل بیماری در همه جا گسترده است و در بهار که تولیدمثل افزایش می یابد به بالاترین میزان خود می‌رسد.

ذخایر عسل و زنبوران آلوده‌ای که له شده‌اند ممکن است در انتقال آلودگی نقش داشته باشند. اسپورها از طریق مدفوع دفع و در آن تا یک سال فعال باقی میماند. این اسپورها درون عسل و بدن زنبوران آلوده تلف شده عفونت زا باقی  می‌ماند. با این وجود ممکن است بعد از 3روز در عسل در درجه حرارت کندو از بین بروند.

اهمیت نسبی مدفوع، عسل و بدن زنبور های مرده به عنوان ذخایر اسپور کاملاً شناخته نشده است. با این وجود به نظر می رسد آلوده شدن موم ها به مدفوع به ویژه در قاب های مورد استفاده در پرورش نوزاد یا سطوح داخلی کندو شرایط مناسبی را برای انتقال عامل بیماری به نسل های بعدی فراهم می سازد.

اسپورها با اسید لاکتیک یا حرارت ۶۰ درجه به مدت ۱۵ دقیقه، غیر فعال می شوند. لازم است برای اینکه نتیجه بهتری حاصل شود به همراه عملیات ضد عفونی کلنی با آنتی بیوتیک فوماژیلین هم تغذیه شود تا عفونت در زنبور های زنده نیز کنترل گردد.

در برخی از شرایط وخیم بیماری علامت مدفوع قهوه‌ای روی شانه‌ها به همراه زنبورهای مریض یا تلف شده در نزدیکی کندو حاکی از وجود بیماری است.

زنبوران مبتلا دچار اسهال شده و چون قادر به پرواز و دفع مدفوع در خارج از کندو نمی باشد، در روی قاب ها و اطراف دریچه پرواز اقدام به  دفع مدفوع کرده که به صورت لکه هایی مشاهده می شوند. به هر حال اغلب کلنی ها علامت مشخصی از آلودگی را نشان نمی دهند.

در طول زمستان ممکن است تلفات افزایش یابد. در زنبورهای آلوده روده میانی که به طور طبیعی قهوه ای است، سفید و شکننده می شود. این بیماری سبب کاهش جمعیت کلنی در فصل زمستان، کاهش تولید عسل، کاهش زادآوری زنبورعسل می‌شود.

این بیماری در فصل تابستان چندان مشخص نیست ولی در فصل پاییز نشانه های بیماری بیشتر می شود و در زمستان بیماری به صورت حادتری قابل مشاهده است.در فصل بهار این بیماری به دلیل شروع تولد نوزاد ها افزایش بسیار حادتری خواهد داشت.

این انگل وارد دستگاه گوارش زنبور ها شده و در پیش معده آنها لانه گزینی می کند و در نهایت سبب التهاب و صدمه به سلولهای اپیتلیال می‌شود. این انگل سبب کاهش فعالیت آنزیم های گوارشی شده و متابولیسم پروتئین ها را با مشکل مواجه می‌کند .

زنبورهای مبتلا شده به این بیماری طول عمر کمی دارند و توسعه غدد هایپوفارنژیال آن ها با مشکل مواجه می شود. این زنبورها مقدار پروتئین کمتری در بافت های خود دارند و در همولنف آن ها مقدار پروتئین و اسیدهای چرب ضروری کمتری وجود دارد. اگر ملکه آلوده شود، تخمدان ها دژنره می شوند و ظرفیت تخم گذاری ملکه کاهش پیدا می کند.

یکی از فاکتورهای گسترش آلودگی نوزما، اسهال است.در بررسی های انجام شده، مشخص شد تفاوت معنی داری در سطح آلودگی زنبوران زنده و مرده وجود نداشته است و بنابراین نوزما آپیس دلیل اصلی این اسهال نمی باشد.

پروازهای زمستان زنبور سبب دفع مواد دفعی خارج از کندو می‌شود، به همین علت گسترش بیماری داخل کندو کاهش می یابد. از طرفی اگر زنبور بیمار باشد احتمالاً در حین پرواز خواهد مرد و به این صورت از گسترش بیماری جلوگیری می شود.

یکی از گونه‌های نوزما، نوزما سرنا  نامیده می‌شود که به عنوان یک پاتوژن زنبورهای آسیایی شناخته شده است. در سال ۲۰۰۵ علت اصلی کاهش جمعیت کلنی در فصل زمستان در کشور اسپانیا به این پاتوژن نسبت داده شده است . امروزه در کشورهای اروپایی گونه‌های مختلفی از این انگل گوارشی شناخته شده هستند و یکی از مهمترین دلایل مرگ و میرها شناخته شده‌اند.

نوزما دوره انکوباسیون طولانی دارد. این پاتوژن در فصل گرم در سلول های دارای لارو و شفیره بیشتر حضور دارد و در یک دوره یک و نیم تا دو ساله با تحت تاثیر قرار دادن زنبورهای بالغ سبب نابودی کامل کلنی می‌شود. زنبورهایی که به شدت توسط این انگل درگیر شده‌اند دیگر به کلنی باز نمی گردند و این یک راهکار برای کاهش بیماری کلنی تلقی می‌شود.

آزمایشات میکروسکوپی محتویات شکمی هموژن زنبوران آلوده ، اسپورهای بیضوی نوزما را که حدود ۵ تا ۷ میکرون می باشد را مشخص خواهد کرد.

بیماری نوزموزیس
میکروسپوریدیوم نوزما آپیس

زمانی که اسپور های تازه به وسیله میکروسکوپ معمولی یا فاز کنتراست مشاهده گردند محتوای داخل را نمی توان تشخیص داد. بعد از رنگ آمیزی اسپورهای نوزما با ظاهری مشخص و دیواره ضخیم رنگ نگرفته دیده می شوند. هسته در داخل اسپورها قابل مشاهده نیست.

این روش می تواند در تشخیص نوزما آپیس از دیگر میکروارگانیسم های موجود در بدن زنبوران کمک نماید. ظاهر اسپورهای نوزما می‌تواند با سلول های مخمر اسپورهای قارچی اشتباه شود.

شناسایی عامل بیماری تنها با مشاهده اسپورهای تیپیک در روده میانی یا مدفوع عملی خواهد بود. امکان تشخیص آلودگی های ملایم وجود ندارد. تعیین میزان آلودگی توسط شمارش اسپورها در یک شان میکروسکوپی و محاسبه معدل تعداد اسپورها در هر شان و به وسیله آن تخمین اسپورهای موجود در یک زنبور میسر خواهد بود.

در ایران تاکنون انواعی از جنس و گونه های مختلف میکروسپوریدیا از زنبور عسل گزارش شده است. در بررسی فراوانی وقوع نوزما آپیس در زنبورستان های استان گیلان میزان آلودگی 30تا70درصد اعلام شد.

به دنبال دریافت گزارش های فراوانی مبنی بر حضور اختلال ریزش زنبورهای عسل در ایران CCD بررسی های جامعی در زنبورستانهای مختلف چند استان انجام پذیرفت که در این بررسی ها با استفاده از روش های بیولوژی مولکولی حضور تک یاخته نوزما سرانه تایید شد.

برگشت به بالا

محصولات

مشاهده همه

محصولات
مشاهده همه

محصول با موفقیت به سبد خرید اضافه شد.